Vragen en antwoorden

Inleidende tekst komt hier

Kenmerken van onze parken

Wat is Zuidenwind ?

Zuidenwind is de coƶperatie, volledige naam is coƶperatieve vereniging Zuidenwind U.A., die eigenaar is van de Coƶperwiek, Burgerwindpark Heibloem en de helft van Windpark Ospeldijk.

Ook ontwikkelt de coƶperatie nieuwe windprojecten en andere duurzame projecten zoals een voedselbos.

Komt burgerparticipatie goed aan bod bij windplannen?

Coƶperatie Zuidenwind is speciaal in het leven geroepen om burgers te laten participeren in de ontwikkeling en exploitatie van de Coƶperwiek. De Burgerwindparken Heibloem en Ospeldijk zijn samen met de gemeenten Leudal en Nederweert ontwikkeld op basis van een participatieplan. Burgers konden meepraten en mee investeren in de projecten.

Welke krachten spelen een rol bij het ontwikkelen van draagvlak?
In de door de indertijd betrokken gemeenten vastgestelde Windvisie is participatie als voorwaarde gesteld voor de realisatie van windparken in Leudal, Nederweert en Weert. Op basis van dit uitgangspunt worden alle (mogelijke) stakeholders actief betrokken. Uniek voor Nederlandse begrippen is de grote rol die er voor de burgers in deze projecten is weggelegd. De burgers traden op als projectontwikkelaar via de burgerwindcoƶperatie. Overheden, coƶperaties en projectontwikkelaars zitten op ƩƩn lijn als het gaat om het maximaal betrekken van burgers bij de windprojecten.
Hoeveel leden van Zuidenwind wonen er in de directe omgeving?

Zuidenwind heeft nu 685 leden. ---- % woont in de gemeente Leudal en de gemeente Nederweert.

Hoe hebben burgers invloed op het beleid?

Burgers hebben de wettelijke mogelijkheden voor inspraak en zienswijzen en beroep tijdens diverse fasen van de ontwikkeling van windprojecten, maar kunnen ook meepraten door lid te worden van Zuidenwind en zo een stem hebben in de ontwikkeling. De uiteindelijke zeggenschap over de vergunning van een windproject ligt bij de provincie maar deze bevoegdheid kan worden overgedragen aan de gemeente. Dat is bij de windparken in Midden Limburg ook gebeurd.

Welke aspecten werden onderzocht voordat er een vergunning werd aangevraagd?

Er is onderzoek gedaan naar landschap, geluid, slagschaduw, bodemvervuiling, ecologie (mogelijke schade aan zeldzame soorten), veiligheid, archeologie en waterbeheer.

Wat is er onderzocht op het gebied van ecologie?

Eerst is vastgesteld of er beschermde soorten in het gebied leven, vervolgens is aan de hand van tellingen ingeschat wat de impact is. De impact op beschermde soorten bleek zodanig dat de provincie ontheffing verleent voor de beperkte sterfte die zal optreden. Het gaat om enkele exemplaren per soort per jaar voor de windparken Ospeldijk en Heibloem.

Waarom werkt Zuidenwind met de Waterleiding Maatschappij Limburg samen?

De Waterleiding Maatschappij was in het projectgebied Ospeldijk bezig met het plannen van windenergie rond haar pompstation. Zij wil haar bedrijfsvoering baseren op groene energie.Ā  Voor de vestiging van windmolens zijn grondposities nodig. Onze aanpak is erop gericht grondspeculatie te voorkomen door een sociale verdeling met de directe omgeving. De WML was graag bereid deze sociale aanpak te volgen en met ons samen te werken. Verder gaf de windvisie van de gemeenten de juiste ā€˜drukā€™ om samen te werken. Het plan Ospeldijk is qua windopbrengst en turbines 50/50 verdeeld, maar de groene stroom gaat in zijn geheel naar WML.

Komt er een opslaglocatie voor (overtollige) energie? Hoe en waar?

Hier is nog niet in voorzien. Op dit moment zijn de kosten voor opslag nog erg hoog. Als Zuidenwind blijven we deze ontwikkeling nauwlettend volgen, omdat dan nog meer van onze eigen stroom in de omgeving gebruikt kan worden

Wat zijn de risicoā€™s van een fundatie van een windmolen bij de Peelrandbreuk?

Door ingenieursbureauĀ  Inpijn Blokpoel is er een uitgebreid onderzoek gedaan naar de kwaliteit en draagkracht van de ondergrond, onder meer door het uitvoeren van sonderingen. Uit de berekeningen bleek, dat in Heibloem de directe ondergrond zo stevig is door de aanwezigheid van een laag keileem, dat er zelfs niet geheid hoefde te worden. De turbine staat op een heel grote schijf gewapend beton. In Ospeldijk zijn er heipalen geboord tot op de eerste zandlaag onder het veen. De Peelrandbreuk loopt op een afstand van 150 meter langs Heibloem, maar de breuk ligt zo diep dat er gĆ©Ć©n grote schokken aan de oppervlakte verwacht worden.

Hoe hoog zijn de windmolens?

De Coƶperwiek heeft een masthoogte van 98 meter en een tiphoogte van 149 meter.

De molens in Heibloem hebben een ashoogte van 125 meter en een tiphoogte van 200 meter. De molens in Ospeldijk hebben een ashoogte van 135 meter en een tiphoogte van 210 meter. Beide parken hebben dezelfde wieken en rotor.

Waarom moeten de windmolens zo groot zijn?

De stroomopbrengst van een windmolen is afhankelijk van de windsnelheid (in de derde macht) en de hoeveelheid wind die gevangen kan worden (in de tweede macht). Hoe hoger je komt, hoe hoger de gemiddelde snelheid wordt. Op 140 meter hoogte waait het gemiddeld 35% harder dan op 80 meter hoogte en levert bij gelijke wieken dan 2,5 maal meer windenergie. Hogere molens kunnen grotere wieken hebben; 50% langere wieken leveren 125% meer windenergie. Dus hogere molens leveren meer stroom en hebben dus ook een grotere bijdrage aan de duurzaamheidsdoelstelling en het omgevingsfonds

Wat leveren de windmolens op aan stroom in kilowattuur? Is er een grafiek beschikbaar over de geproduceerde elektriciteit per jaar?
Een windmolen van rond de 125 meter ashoogte heeft een maximaal vermogen van 4 - 5 MW (Mega Watt) en levert, afhankelijk van de wind, in onze regio zoā€™n 10-13 miljoen kWh (kilo Wattuur) per jaar. De opbrengst hangt ook af van de plek van de molen. De vier molens op rij in Ospeldijk zijn hoger en vangen meer wind, maar de rij zelf staat ongunstiger op de wind, waardoor de molens elkaar de windwegvangen.Ā  Heibloem staat met Neer erg gunstig op de wind, maar wordt ook beĆÆnvloed door Egchelse Heide. De concrete opbrengsten per maand staan in grafieken op onze website.
Welk deel van het energieverbruik van de regio wordt gedekt door de opgewekte elektriciteit van de windmolens?

Alle molens in Midden-Limburg samen (dus de vier molens van Ospeldijk, de drie in Weert, de vijf molens van Egchelse Heide, de twee van Heibloem, de drie van de Kookepan en de vijf in windpark Neer) produceren samen per jaar ongeveer 206 miljoen kWh, ofwel 742 TJ (?). Dat is voldoende voor 68.000 huishoudens.

Zijn er in de toekomst belemmeringen om windmolens te bouwen?

De gemeente Nederweert wil op dit moment eerst evalueren. In de Regionale Energie Strategie van Midden- en Noord-Limburg staat nuĀ  --------- gepland voor Leudal en voor Nederweert

Waait het hard genoeg in Midden-Limburg?

De gemiddelde windverwachting is in Limburg lager dan aan de kust. Bij het vaststellen van de hoogte van de SDE+ subsidie wordt hier rekening mee gehouden. Midden-Limburg valt in een windgebied van gemiddeld 6,5 tot 7 m/sec op 100 meter hoogte. Meer informatie hierover is te vinden op de Nationale EnergieAtlas.

(is niet echt een antwoord op de vraag..)

Wat dragen de windparken bij aan de omgeving?

Voor alle windparken bestaan er omgevingsfondsen. Windpark Ospeldijk stort elk jaar ā‚¬ 44.000 in het omgevingsfonds. In Heibloem is dat ā‚¬ 22.000 per jaar. Daarvan worden projecten zoals de Burgerbus Heibloem betaald

Over windenergie: waarom en weetjes

Waarom windmolens?

Windenergie is schoon en onuitputtelijk. Bovendien is het de goedkoopste vorm van duurzame energie. En we kunnen het zelf produceren. Zo zijn we minder afhankelijk van gas, kernenergie en kolen uit andere landen. De meeste energie (ongeveer 86%) in Nederland komt nu uit fossiele brandstoffen en daardoor komt er steeds meer CO2 in de atmosfeer, waardoor de temperatuur van de aarde stijgt (broeikaseffect). Uiteindelijk gaat dit ingrijpende gevolgen hebben voor mens en dier. Hierom is het belangrijk dat we energie besparen Ć©n overstappen op duurzame energiebronnen zoals zon en wind.

Zijn windmolens rendabel zonder subsidie?
Nee, bijna alle vormen van duurzame energie ontvangen subsidie. Duurzame energie kost nog steeds iets meer dan stroom opwekken met kolen of gas. De kosten van duurzame energie dalen echter gestaag en de subsidies worden dus geleidelijk lager. De subsidies weerspiegelen met name dat kolen en gascentrales bijna niet betalen voor hun vervuilende uitstoot (CO2, NOx, Fijnstof etc.). De belangrijkste Nederlands subsidie voor duurzame energie was in de afgelopen jaren de SDE+ regeling (Stimulering Duurzame Energie productie). Inmiddels is die regeling geĆ«volueerd tot de SDE++ regeling (Stimulering Duurzame Energietransitie). In de basis ondersteunt de SDE++ initiatieven op zo laag mogelijk kosten van het vermijden van CO2-uitstoot. Dit wordt subsidie-intensiteit genoemd. Met de subsidies wordt voor bijvoorbeeld windenergie zoveel mogelijk een gelijk (kosten-)speelveld gecreĆ«erd t.o.v. elektriciteitsproductie met kolen en gas. In de waaier van mogelijkheden om CO2-uitstoot te verminderen, scoort wind op land op het gebied van subsidie-intensiteit goed. De 2020 SDE++ subsidies voor nieuwe wind op land projecten variĆ«ren van 0 ct/kWh op goede wind locaties tot 2ct/kWh op minder goede locaties. Dit betekent een range van ā‚¬ 0 - ā‚¬ 80 per ton vermeden CO2-uitstoot. Wij verwachten dat subsidies niet zullen verdwijnen, maar dat wel verschuivingen plaats gaan vinden. TechnologieĆ«n zoals windenergie worden steeds goedkoper, maar de inpassing van steeds meer wind en zon in ons energiesysteem vraagt ook om steeds meer afstemming, energieopslag en balancering. Die ontwikkelingen zijn relatief nieuw en zullen aanvankelijk financiĆ«le ondersteuning nodig hebben. Bij energieprijzen boven 7 ct /kWh is windenergie rendabel, echter voor de financiering van projecten is een langjarige garantie van bijv. het Rijk nodig.
Waarom moet er zoveel windenergie worden opgesteld?
De Rijksoverheid moet ervoor zorgen dat in 2023 16% van de Nederlandse energiebehoefte afkomstig is van duurzame/hernieuwbare bronnen. Dit komt voort uit Europese verplichtingen. Deze taakstelling is vertaald naar subdoelstellingen voor onder andere wind op land. Het (opgestelde) vermogen voor windenergie op land moet vergroot worden van 3.000 MW in 2015 naar 6.000 MW in 2020. Provincies hebben hiervoor in januari 2013 met het Rijk afspraken gemaakt en hun eigen doelstellingen geformuleerd. Deze doelstellingen zijn ook voor andere duurzame energiebronnen opgesteld en zijn in die zin ook niet uitruilbaar. Voor Gelderland geldt dat er voor 2020 230,5 MW windenergie gerealiseerd moet zijn. De provincie heeft dit niet helemaal gehaald, ondanks Betuwewind. (hoe is het in Limburg?) In 2018 is afgesproken dat tot 2030 wind en zon op land moet worden uitgebreid tot een capaciteit van 35 TWh. In de Regionale Energie Strategieƫn (RES) worden hier plannen voor gemaakt. Het Nederlandse deel van de Noordzee moet na 2020 plaats bieden aan windmolenparken met een gezamenlijk vermogen van 4.450 megawatt. Dat is ruim 15 keer zoveel als nu. Het zijn forse opgaven. Daarom stimuleert de Rijksoverheid bijvoorbeeld via de subsidieregeling duurzame energie (SDE++) om te investeren in windenergie
Is de energievisie van de overheid niet alweer achterhaald? Ik zie zoveel alternatieve energiebronnen.
Feit is dat Nederland erg achteroploopt in de verduurzaming van haar energieproductie. Windenergie zowel op land als op zee is de goedkoopste vorm van duurzame energie en moet een belangrijke rol spelen in het bereiken van 49% CO2 besparing in 2030. Op dit moment is er vaak veel te doen over allerlei nieuwe manieren van duurzame energieopwekking. Zuidenwind houdt dit in de gaten omdat hier ook investeringsmogelijkheden voor de regio bij kunnen zitten. O.a. biovergisting, geothermie, zonne-energie en waterkracht hebben aandacht. Op dit moment lukt het op zonne-energie na (door vrijstelling energiebelasting) nog niet om hier sluitende businesscases voor te maken en zal hun bijdrage aan verduurzaming van de energievoorziening voorlopig zeer gering zijn.
Is zonne-energie op gebied van horizonvervuiling beter dan windenergie?
Dat is niet te meten. Windmolens zijn aan de horizon een duidelijke landmark. Dat is een duidelijk verschil met zonnepanelen, hoewel sommigen die in hun directe omgeving ook niet mooi vinden. Voor de opbrengst van 1 moderne windmolen zoals in Heibloem is ca. 20 hectare aan zonnepanelen nodig.
Hebben zonnepanelen een betere opbrengst dan windmolens?
Windmolens op land maken ongeveer 4 keer zo veel stroom per opgesteld vermogen (MW) dan zonnepanelen. Dat komt omdat er in ons land gemiddeld vaker/langer een ideale wind is, dan ideale zonneschijn. Om voldoende schone energie op te wekken, hebben we echter beide nodig. Zonne-energie is sterk in opkomst, maar op dit moment nog duurder dan windenergie. Op een zonnige dag leveren alle panelen in Nederland samen soms meer dan de totale elektriciteitsvraag, zoals bijv. op 23 maart 2022.
Zijn zonnepanelen in potentie een vervanging voor windmolens op land?
De komende 40 -50 jaar nog niet. Zowel windmolens als zonnepanelen hebben als nadeel dat ze niet altijd productief kunnen zijn. Windturbines produceren ā€˜s nachts wel - zonnepanelen niet. Gemiddeld hebben zon en wind wel een mooi aanvullend patroon (zomer/winter, dag/nacht). Als de wind waait, dan schijnt de zon vaak niet. Over 20 jaar zal er veel meer stroom nodig zijn dan er nu beschikbaar is, omdat steeds meer processen elektrisch verlopen (koken, industriĆ«le processen, transport etc.) en hier ook actief op wordt gestuurd door de overheid. Dit maakt dat er voor zowel windenergie als voor zonne-energie forse doelstellingen zijn opgesteld. Afhankelijk van het behalen van deze doelstellingen en van een aantal technische ontwikkelingen zoals opslag zijn windmolens op land wellicht over 40 jaar minder nodig, maar beleidsmakers gaan ervan uit dat dat nog we langer dan 40 jaar gaat duren.
Hoe lang gaat een windmolen mee?

Economisch wordt deze in 15 jaar afgeschreven, technisch gaat een windmolen zeker 20 jaar mee en vaak langer. Daarna worden ze afgebroken. Dit kan meestal kostenneutraal, omdat veel onderdelen hergebruikt kunnen worden. Ook gaan we onderzoeken of er na afbraak behoefte is aan nieuwe windmolens op onze locaties.

Zijn er al kleine windmolens die geschikt zijn om bij mij thuis neer te zetten?

Ja, er zijn verschillende modellen in de handel. Het rendement van dit soort windmolens valt erg tegen. Natuurkundig gezien zijn het rotoroppervlak en de windsnelheid van groot belang voor de efficiƫntie en de effectiviteit van het opwekken van elektriciteit met wind. Dit betekent dat ƩƩn windmolen van 120 meter hoog ongeveer evenveel oplevert als 5.000 windmolens van 10 meter hoog. Zowel in grondgebruik, investering als ook bijvoorbeeld in geluid vinden wij kleine molens op dit moment geen goed alternatief

Worden voor het maken van een windmolen schadelijke stoffen gebruikt voor magneten?
In de turbine is een ring met sterke magneten nodig. Er zijn fabrikanten die hiervoor Permanente Magneten gebruiken met het materiaal Neodymium, dat tot op heden op zeer milieu-onverantwoorde wijze wordt gewonnen. Er wordt in de landen waar dit gewonnen wordt steeds meer aandacht besteed aan de wijze van winning, maar inmiddels wordt een groot deel van de moderne windturbines tegenwoordig niet meer met Permanent Magneten voorzien, maar met elektromagneten. Hierin wordt het magnetisch veld in een koperwikkeling met ijzerkern opgewekt door de windturbine, zonder gebruik van de grondstof Neodymium. Naast dat dit een veel milieuvriendelijker fabricageproces is, heeft dit als voordeel dat het magnetisch veld over tijd niet degradeert onder invloed van temperatuurschommelingen.
Wat is nu een geschikte locatie voor windenergie en zonne-energie? Wie bepaalt dat?
Een geschikte locatie voor windenergie is een locatie waar zich geen belemmeringen voordoen. Belemmeringen kunnen van diverse aard zijn als bijvoorbeeld woningen, ondergrondse leidingen, infrastructuur, enzovoorts. Ook wordt er gekeken naar de windverwachting op de locatie om de economische waarde van een locatie te bepalen. Vervolgens moet er een bestemmingsplanwijziging komen voor de productie van energie. Voor wind-energie beslist de provincie daarover. Na een procedure waarin burgers op verschillende momenten zienswijzen kunnen indienen, ā€¦.?

Voor zonne-energie zijn er minder technische belemmeringen, maar veel gemeenten gebruiken de zonneladder, en willen geen landbouwgrond opofferen voor zonne-energie waardoor vooral de daken overblijven. Ook onze leden steunen deze zienswijze, en pleiten voor zonne-energie vooral in relatie met een windpark.

Tot welke windkracht blijft een windmolen draaien?

Afhankelijk van het type tot ongeveer windkracht 9 Ć  10 (25 m/s).

Waarom staan windmolens vaak stil?

Dat valt wel mee. Windmolens draaien gemiddeld circa 80% van de tijd. Ze staan stil tijdens een storing of onderhoud (3% van de tijd, dit is minder dan de helft van een kolencentrale of gascentrale en vergelijkbaar met bijvoorbeeld een auto). Onderhoud wordt bij voorkeur gepleegd op windstille momenten. Verder kunnen ze stilstaan als het niet waait of langere tijd boven windkracht 9-10 waait en in uitzonderlijke gevallen vanwege slagschaduw of onbalanskosten. Zie de vragen elders in deze Q&A.

Wat is de carbon footprint van een windmolen en hoe is deze verhouding tot bijvoorbeeld zonnepanelen of steenkool?

Om dit goed te bepalen moet je voor de diverse opwekkingsmethodes in de hele levenscyclus ā€“ dus van wieg tot graf ā€“ bekijken hoeveel CO2 er gemoeid is met het opwekken van een kWh elektriciteit. Er zijn veel van dit soort studies gedaan en de uitkomsten variĆ«ren, maar je ziet wel dat windenergie als beste uit de bus komt. Onder andere NREL (National Laboratory of the U.S. Department of Energy) heeft hier onderzoek naar gedaan. Het interpreteren van de resultaten is voer voor specialisten, maar onderstaand plaatje geeft wel een beeld over hoe schoon windenergie is:

Is de opslag van energie al mogelijk?
Energieopslag is op verschillende manieren mogelijk, maar hierin wordt ook nog volop ontwikkeld. De prijs van opslag is nog wel hoog, maar daalt snel. Er wordt verwacht dat vanaf 2025 de prijs van accu's zodanig gezakt is dat ze standaard zullen worden toegepast bij de opwek van zonne- en windenergie. Echter windturbines produceren veel stroom zodat in slechts korte tijd hele containers met batterijen vol zijn.
Kunnen windmolens kleuren krijgen?

Als standaard wordt de kleur lichtgrijs gebruikt omdat deze kleur meestal het minste opvalt in het landschap. Een merk (Enercon) heeft een gepatenteerde groene onderkant. De gemeenten Leudal en Nederweert hebben ons in de vergunning verplicht de bekende grijze kleur te gebruiken. Kleuren kunnen dus wel, maar de turbines vallen dan wel op.

Klopt het dat grote energiecentrales op een onrendabele manier als back-up klaar staan voor windstilte?

Nee, dat klopt niet. Windenergie vormt een beperkt deel van de totale energieopwekking in Nederland. De inzet van diverse elektriciteitsbronnen (kolencentrales, zon, wind) wordt veel meer beĆÆnvloed door het constant fluctuerend gebruik van stroom (de vraag naar stroom) dan door de onvoorspelbaarheid van wind (de stroomlevering). Er staat nu in Nederland bijna twee keer zoveel capaciteit aan energiecentrales dan we nodig hebben op een piekmoment! Als wind en zon in de toekomst een veel groter percentage van de Nederlandse energie gaan opwekken, kan dit probleem opgelost worden door combinatie van wind met zon, lossingen voorradig of in ontwikkeling (?). Een van de mogelijke oplossingen met het creĆ«ren van opslagcapaciteit, bv. door middel van omzetting naar warmte of waterstof (zin loopt niet).

Waarom windmolens in het binnenland, waait het daar niet te weinig?

Het verschil in windkracht is op een hoogte van 80 meter en meer, minder groot dan je denkt. Er zijn dan nog wel verschillen. In het binnenland kun je beter hoge windturbines bouwen. De verschillende die er nu zijn worden gecompenseerd in het subsidietarief om te voorkomen dat er alleen maar windmolens aan zee mogelijk zijn.

Is zonne-energie niet goedkoper dan windenergie?

Zonne-energie kost nu (2022) ongeveer 7 cent per kWh. Windenergie kost op land ongeveer 5 cent per kWh.

Betalen we niet gewoon enorm veel belasting voor windparken?

Naast windparken kunnen ook zonnepanelen profiteren van SDE++ (tot 8 ct/kWh). Verder krijgen consumenten belastingvoordeel (13 ct/kWh) op de door hun opgewekte energie. Maar het meeste belastinggeld gaat naar verkapte subsidies op gebruik van fossiele energie (vrijstellingen, prijsreguleringen etc.). Bij de huidige stroomprijzen (hoger dan 7 cent /kWh - gaat er zelfs helemaal gƩƩn subsidie naar windenergie.

Waarom zijn er zoveel windmolens nodig?

Dat is omdat wij nu samen gewoon heel erg veel, veelal nog fossiele energie gebruiken. De windmolens in de gemeenten in Midden-Limburg wekken ca.XXXXĀ Ā  % van het elektriciteitsgebruik in de regio op.

Hoe was de wetenschap betrokken bij het energieakkoord?

Nederland bleek in 2012/2013 zorgelijk achter te lopen op gebied van realisatie van de Europese 2020-doelstellingen, met name waar het de verduurzaming van de energievoorziening betreft. Juist oproepen van wetenschappers hebben er mede toe geleid dat de SER zijn nationale platformfunctie ter beschikking heeft gesteld om in een brede samenwerking van maatschappelijke organisaties een langetermijnperspectief te ontwikkelen, omdat het gezamenlijke belang soms ver uitstijgt boven de deelbelangen van afzonderlijke individuen en organisaties. Naast werkgevers- en werknemersorganisaties, natuur- en milieuorganisaties, maatschappelijke organisaties, financiƫle instellingen hebben ook vele tientallen wetenschappers, ondernemers, politici en andere betrokken Nederlanders aan dit akkoord bijgedragen met hun visies en inzichten. Zij hebben dat gedaan tijdens de bijeenkomsten die in het land zijn gehouden, via brainstormsessies en expertmeetings in het SER-gebouw, via de online-consultaties, via ingezonden brieven of in verdiepende gesprekken.

Is er genoeg wind in de regio Midden Limburg?
Om te beginnen een stuk meer dan in Duitsland. En ja, er is genoeg wind om windmolens rendabel te kunnen exploiteren in de provincie Limburg. Door de opbouw van het Peelgebied is er zelfs een extra hoeveelheid wind beschikbaar.
Zijn er alternatieven voor windenergie?

Ja. Zonne-energie, biomassa en in mindere mate waterkracht zijn alternatieven. Echter moeten alle zeilen op het gebied van duurzame energie worden bijgezet om doelstellingen te halen. Bovendien is het verstandig om niet afhankelijk te zijn van Ć©Ć©n bron, maar een mix van energiebronnen te hebben. De verschillende bronnen zijn niet even duur. Op dit moment kent windenergie het laagste ruimtebeslag en de laagste subsidie per opgewekt kWh van de genoemde duurzame alternatieven. Zie hiervoor de site van RVO (link!)

Kunnen Thoriumcentrales een alternatief zijn voor windenergie?
In de toekomst zou dit mogelijkerwijs kunnen, maar op dit moment is dat verre van betrouwbaar en nog geen bewezen techniek. Nederland heeft daar dus op dit moment nog niet voor gekozen. Meer informatie over thoriumreactors.
Windmolens worden gebouwd om CO2-uitstoot te verminderen, maar veroorzaken ze per saldo niet juist meer CO2?
De opwekking van windenergie heeft, behoudens een beperkte CO2-belasting tijdens bouw en sloop, geen CO2-uitstoot doordat er geen fossiele brandstoffen gebruikt worden. De CO2-uitstoot door bouw en sloop wordt in 3 tot 6 maanden draaien gecompenseerd. De door wind opgewekte energie is altijd CO2-vrij en zal nooit tot meer fossiele opwek leiden. Wel is er, doordat het niet altijd waait of zonnig is, op dit moment ook back-up nodig. Afhankelijk van de ontwikkeling van het toekomstige energiesysteem in Nederland zal dat meer of minder zijn. Onder andere in het SER-energieakkoord zijn er scenarioā€™s ontwikkeld die moeten leiden tot een evenwichtig energiesysteem waarin door veel, elkaar aanvullende maatregelen de fossiele stroomproductie kan worden afgebouwd. Windenergie neemt in deze scenarioā€™s steeds een belangrijk aandeel, tussen de 20 en 35%, in. Daarvan is nu 2% gerealiseerd.

Effecten op de omgeving

Slagschaduwnorm, hoe zit het precies?

Slagschaduw draait met de zon mee en reikt bij zonsopgang en -ondergang en in de winter het verst. In de wet staat dat woningen maximaal 5:40 uur blootgesteld (17 dagen x 20 minuten) mogen worden aan slagschaduw. Als hoogte en locatie van een windmolen bekend zijn, is de slagschaduw te berekenen. De molen wordt stilgezet als er een overschrijding dreigt te ontstaan. Het is vooraf bekend wanneer slagschaduw kan optreden. Zuidenwind hanteert de regel dat er zodra er slagschaduw op een woning optreedt, de molen stilgezet kan worden door de bewoners. Daarbij is van belang dat bij geen wind of geen zon er geen sprake is van slagschaduw.

Hoe zit het met slagschaduw bij bedrijven?

Alleen woningen zijn wettelijk beschermd tegen slagschaduw. Slagschaduw kan bij bedrijven natuurlijk wel optreden. In Nederland vinden we het acceptabel dat bedrijven hier enige overlast van hebben.Zuidenwind is in overleg gegaan met de bedrijven om Heibloem over de slagschaduwkalender, dat zijn de momenten waarop slagschaduw door het jaar heen kan optreden. Dat is erg afhankelijk van de plaats tov het windpark. Het gaat echter nooit om heel veel uren per jaar maar kan wel in bepaalde perioden dagelijks optreden.

Wordt er rekening gehouden met onze gezondheid?

Enerzijds dragen windmolens bij aan een algeheel betere luchtkwaliteit en dus gezondheid. Anderzijds zijn er lokaal effecten zoals geluid. Er zijn geen directe gezondheidseffecten van windmolens bekend. Indirect kunnen mensen als gevolg van stress of slapeloosheid wel gezondheidsklachten hebben die ze dan ook in verband brengen met een windproject.

Wat is het maximale geluid dat een windmolen kan maken? Wie ziet toe op de naleving van geluidsnormen? Kunnen we een voorbeeld horen?

Geluid van een windmolen wordt veroorzaakt door de draaiende rotorbladen (aerodynamisch geluid) en bewegende delen (mechanisch geluid) zoals de generator en tandwielkast. Bij moderne turbines is dit laatste type geluid ondergeschikt. De hoeveelheid geluid die een windmolen produceert is (bij dezelfde windsnelheden) gelijk in de dag, avond en nachtperiode. Er zijn dus niet echte piekgeluiden te onderscheiden. Het geluid wordt waargenomen als een breedbandig geluid met een zoevend karakter. Overdag is dit normaal gesproken niet hoorbaar, maar ā€™s nachts kan dit afhankelijke van het overige omgevingsgeluid wel waargenomen worden. In Nederland bedraagt de norm op de gevel maximaal 47 decibel Lden (gemiddelde van de dag, avond over een jaar) en 41 decibel Lnight (gemiddelde geluidniveau over alle nachten in een jaar). Deze normen zijn tot stand gekomen op basis van een afweging tussen het te verwachten percentage hinder en de noodzaak om meer duurzame energie op te wekken. De Nederlandse norm is niet duidelijk afwijkend van normen elders in Europa. De gemeente ziet toe op de geluidsnormen. Zuidenwind berekent jaarlijks de hoeveelheid geproduceerd geluid.

Maakt de windrichting uit voor het geluid van de windmolens?

Ja, wind draagt geluid verder. De voorkeurswind bepaalt waar op grotere afstand mogelijk hinder optreedt. Geluidsoverlast is een erg relatief verschijnsel. Het geluidsniveau van bijvoorbeeld windmolens moet gerelateerd worden aan overige geluidsbronnen, bijvoorbeeld een snelweg, om inzicht te krijgen in de mate van geluidsoverdracht. Ook is het zo dat er bijzondere omstandigheden zich voordoen. Zo kan het bijvoorbeeld windstil zijn, maar op 100 meter hoogte hard waaien. Dit leidt tot een hogere geluidsbelasting. Met deze verschijnselen wordt in de Ā geluidsberekening rekening gehouden

En hoe zit het met laagfrequent geluid?

Windmolens maken vergeleken met bijvoorbeeld treingeluid weinig laagfrequent geluid. Lage frequenties dragen wel verder. In Nederland is er geen aparte norm voor laagfrequent geluid, maar meestal wordt de Deense norm in het onderzoek meegenomen.

Maken ze ook windmolens die geen geluid maken en is er verschil tussen oude en nieuwe windmolens?

De techniek van windmolens wordt steeds beter en het geluid per MW is in de loop van de jaren flink afgenomen. Daar staat tegenover dat de molens groter zijn geworden. Maar per saldo zijn er minder problemen met geluid dan zeg 10 jaar geleden.

Is er gekeken naar overige gezondheidseisen en -normen (naast geluid) zoals bij bijvoorbeeld grondwatervervuiling bij heien?
Buiten geluid en slagschaduw zijn er geen verdere onderzoeken naar gezondheidseffecten voor mensen gedaan.
Daalt de waarde van mijn huis?

Er is weinig concreet bewijs voor waardedaling van woningen en er is nog zelden planschade uitgekeerd aan omwonenden. Recent onderzoek op basis van NVM-gegevens geeft een indicatie dat er enige waardedaling optreedt in een straal van 1.500 meter rond windmolens, maar dat dit een tijdelijk effect is en nog binnen het eigen risico van 2% ligt. Binnen een straal van 800 meter is er meer kans op planschade. Zuidenwind ziet socialisering van de grondvergoeding en burgerparticipatie als middel om waardedaling te voorkomen. Over dalende woningwaarde is inmiddels ook veel gepubliceerd in elkaar tegensprekende onderzoeken. Probleem hierbij is dat andere effecten, zoals de aanwezigheid van spoorlijnen of drukke wegen hierbij moeilijk te scheiden zijn. Conclusie is dat het erg situatie afhankelijk is. Uit Denemarken krijgen wij een positief verhaal: Windmolens brengen juist prijsstijgingen teweeg door gunstige voorwaarden bij het investeren in windmolens voor nabijgelegen woningen.

Hebben paarden last van windmolens?
Voor natuurlijke fauna is het verplicht om een Milieu Effect Rapportage uit te voeren. Voor Ospeldijk is er ook een onderzoek naar effecten op vliegende fauna gedaan. Over effecten op huis- en boerderijdieren is weinig bekend. Voor zover ons bekend is er ook nog geen aanleiding geweest om dit te onderzoeken. De British Horse society ziet windparken juist als geschikte gebieden om paard te rijden https://www.youtube.com/watch?v=nc22vxAcK8s;

Ook in Leudal is een springpaardentrainer al jaren gevestigd onder de windturbines.

Geven de generatoren van de windmolens elektromagnetische straling af?
Nee, niet in de zin dat deze meetbaar is op 20 meter rond de generator. Deze is vergelijkbaar met een flinke motor of pomp. Zuidenwind koos juist de turbines van de fabrikant Nordex omdat deze stiller zijn, maar ook omdat deze wordenĀ  toegepast in de directe nabijheid van de LOFAR- de radiotelescoop in Buinen. De turbines zijn vooraf getest en storen de ontvangst niet- een laptop geeft meer straling af dan de windturbines van Nordex.
Staan de molens in de weg voor luchtballonnen?

Luchtballonnen vliegen tussen 150 en 1000 meter hoogte, de piloten zijn getraind om windmolens ruim te ontwijken en kunnen er dus ook overheen vliegen.

We hebben regelmatig laagvliegende helikopters in het gebied, vormen de windmolens een probleem?

Laagvliegende helikopters van het leger hebben geen vaste beschermde routes. Windparken worden wel in overleg met defensie gepland.

Wat is de afstand die tot woongebieden wordt aangehouden ?
Er is een vuistregel om een afstand van 200 meter aan te houden voor woningen die ā€˜tot de inrichting (=windmolen) behorenā€™. Voor andere woningen wordt een vuistregel van minimaal 400 meter aangehouden omdat de ervaring leert dat het geluidsniveau dan binnen de normen blijft. Overigens wordt er meestal naar locaties gezocht waar zo weinig mogelijk mensen in de buurt wonen.
Waarom is gekozen voor Ospeldijk, er waren toch betere locaties in de Ggemeente ?
Waarom wordt er geen MER studieMER-studie (milieu effect rapportagemilieueffectrapportage) gemaakt voor de windmolens bij Avri?
Voor Ospeldijk en ook voor Heibloem is een MER -beoordelingsstudie uitgevoerd. In dit onderzoek zijn dezelfde effecten onderzocht als in een volledige MER-studie. Vanwege de beperkte omvang van het plan bleek, dat er geen significante negatieve milieueffecten optreden en er geen wettelijke verplichting tot het uitvoeren van een volledige MER-studie is. Dit oordeel is overgenomen door de gemeente.
Is er effect op landbouwgewassen?

Er is niets nadeligs bekend over speciale invloed van windmolens op landbouwgewassen.

Hoe vaak gebeuren er ongelukken met windmolens?

Er kunnen ongelukken gebeuren met windmolens. Denkbaar zijn branden, afbrekende wieken en wegwaaiende gondelkappen. Dit gebeurt echter zeer sporadisch en de kansen hierop wijken niet af van die op andere grote calamiteiten. In de veiligheidsstudie voor de omgevingsvergunning is de kans op deze ongelukken altijd meegenomen.

Hoe wordt de veiligheid gewaarborgd?

Veiligheid speelt een belangrijke rol bij de ontwikkeling, de bouw en het beheer van een windpark. Elke windmolen moet in Nederland gecertificeerd zijn. Deze certificering is een waarborg dat de constructie van de windmolen uitgebreid gecontroleerd is op tal van risicoā€™s. Ook moet bij de locatiekeuze voor een Windpark gezorgd worden dat er voldoende afstand wordt gehouden tot snelwegen, spoorwegen, hoogspanningsleidingen en tot ondergrondse (gas)transportleidingen e.d. Dit bijv. i.v.m. het ā€“ zĆ©Ć©r geringe ā€“ risico dat een wiek afbreekt. Bij de exploitatie van het windpark wordt o.a. goed rekening gehouden met kans op ijsvorming op de rotorbladen (wieken). Wanneer er ijs geconstateerd wordt, worden de rotorbladen evenwijdig aan de weg gedraaid en stopt de molen.Ā  Voordat de molens weer gaan draaien wordt gecontroleerd of ze ijsvrij zijn.

Meedoen. Investeren. Profiteren.

Op welke manier kunnen particulieren investeren in Zuidenwind?
De windmolens van Zuidenwind zijn volledig gefinancierd met geld van de leden. Hier is nu geen geld meer voor nodig, maar we verwachten wel weer nieuwe projecten. Door lid te worden zit je op de eerste rang om daaraan deel te nemen.
Hoe wordt winst en verlies verdeeld?
De windparken van Zuidenwind maken voldoende winst voor een goede rente-uitkering aan de investerende leden.Ā  Elk park kent ook een omgevingsfonds, maar daarin wordt geld gestort ongeacht winst of verlies.Ā  Wij houden dan na rente-uitkering nog geld over voor storting in het duurzaamheidsfonds. Uit dit fonds worden nieuwe duurzame projecten gestart of ondersteund. Door lid te worden heb je een stem in de besteding van de winst.
Hoe transparant zijn de financiƫle vergoedingen die het project geeft?
De financiĆ«le vergoedingen aan de grondeigenaren en omwonenden in het projectgebiedĀ  zijn in open overleg met alle grondeigenaren gezamenlijk tot stand gekomen. Dat is uniek in Nederland. Zij besloten gezamenlijk om van de beschikbare grondvergoeding van ā‚¬ 3,20/ MWh, 40% voor de bewoners te bestemmen en 25% voor de turbineplaats-eigenaar en 25% voor de infrastructuur en ten slotte nog 10% voor alle tussenliggende percelen. Deze verdelingsmethode was Ć©Ć©n van de punten waarom de gemeente Nederweert het project Ospeldijk selecteerde. Een democratisch tot stand gekomen Adviescommissie beslist bij onze parken over de uitgaven van het omgevingsfonds. De Zuidenwindparken keren niet uit aan individuele huishoudens, maar wel aan gezamenlijke projecten zoals aanleg glasvezel en de exploitatie van een burgerbus.
Waarom zou je als burger/omwonende meedoen met windontwikkeling?

Een actieve betrokkenheid van burgers zorgt voor meer opbrengst in het gebied, controle op de naleving van wettelijke voorschriften, goede informatie in een vroeg stadium, de mogelijkheid om de stroom beschikbaar te stellen, te investeren tegen een aantrekkelijk rendement en actief aan gebiedsontwikkeling te doen.

Hoe wordt het rendement op de participaties berekend?
De rente wordt altijd elk jaar opnieuw door de Algemene Ledenvergadering vastgesteld. Wij proberen een rendement van 5% op de ingelegde gelden vol te houden. Ons bedrijfsplan is op dat rendement gebaseerd, maar de praktijk kan afwijken. Daarover lees je in de informatiebrochure over alle overwegingen en risico's. Na de rente-uitkering voor de leden bestemmen we de dan nog resterende winst voor een storting in het duurzaamheidsfonds, en mogelijk voor een bonusuitkering.
Kunnen minderjarigen ook lid worden?

Ja, iedereen kan lid worden, maar als je nog geen 18 bent moet er een wettelijk vertegenwoordiger toestemming geven, en heb je geen stemrecht.

Wat doet de coƶperatie met de winst die niet uitgekeerd wordt?

De coƶperatie zal de overgebleven winst toevoegen aan de reserves of bestemmen voor nieuwe projecten in de regio die duurzaamheid bevorderen. Anders dan bij het omgevingsfonds bepalen de leden van de coƶperatie gezamenlijk de bestemming op voorspraak van het bestuur.

Wat is het rendement voor participanten in de windparken?
Zuidenwind kent gƩƩn participanten in de windparken. Alle leden participeren in de coƶperatie. De coƶperatie investeert in de projecten en de windparken. Het rendement is afhankelijk van de stroomprijs, de windopbrengst. Daarover kun je meer lezen in de informatiebrochure.
Wat krijg ik voor mijn lidmaatschap van 10 Euro?

Je eenmalige bijdrage van ā‚¬ 10,- wordt direct ingelegd. Daarmee heb je een stem in de coƶperatie. De leden van de coƶperatie dragen bij aan een duurzame ontwikkeling . Alleen als lid heb je de mogelijkheid te lenen wanneer we geld nodig hebben voor nieuwe projecten.

Hoe zijn zeggenschap en besluitvorming in de coƶperatie geregeld?
Elk lid heeft 1 stem in de coƶperatie. Zowel het bestuur als de leden kunnen voorstellen doen aan de Algemene vergadering van de coƶperatie. Het bestuur legt verantwoording af aan de vergaderingvergadering. Zie voor meer informatie over besluitvorming de statuten van de coƶperatie.
Wat is het Omgevingsfonds omgevingsfonds en hoe wordt het gevuld?
Elk windpark van Zuidenwind kent een omgevingsfonds. Dat is een potje dat jaarlijks gevuld wordt uit de opbrengst van de windparken. Een onafhankelijke adviescommissieĀ  kan dit besteden aan lokale projecten die breed aan de bevolking ten goede komen. In Midden-Limburg betalen alle coƶperaties ā‚¬ 1, per geproduceerde MWh stroom in het omgevingsfonds. In Ospeldijk wordt er jaarlijks ā‚¬ 43.000 in het fonds gestort, in Heibloem ā‚¬ 22.000. Voor de Coƶperwiek wordt een bedrag in het parkfonds van Egchelse Heide gestort.
Wat gebeurt er met mijn lening als ik doodga of als ik ervan af wil?

Leningen zijn overerfbaar en kunnen ook worden overgenomen door iemand anders. Het bestuur zal hierbij helpen als dit zich voordoet.

Kan ik ook stroom uit het park krijgen?

De stroom van Zuidenwind wordt verkocht op de stroombeurs (APX) - je kunt niet rechtstreeks onze stroom kopen.

Waar vind ik het leningsreglement van de coƶperatie

Je vindt het participatiereglement met alle bepalingen zoals die zijn opgesteld door de leden van de coƶperatie tijdens de Algemene Ledenvergadering bij de andere documentatie:

Kan ik ook op een andere manier meedoen met Zuidenwind ?

Zeker, er zijn verscheidene werkgroepen waarin je actief kunt worden en samen met andere vrijwilligersĀ  je kwaliteiten kunt inzetten. Kijk eens bij commissies of er een groep bij is waarin je je thuis zou voelen.

Organisatie en financiƫen

Hoe wordt de SDE+ ingezet om de projecten te financieren?

De Stimuleringsregeling Duurzame Energieproductie (SDE++) voor onze windprojecten is toegekend door het ministerie van Economische Zaken voor windpark Ospeldijk (2018), Heibloem (2018) en ook de Cooperwiek (2014).Ā  De subsidie is een aanvulling op de marktprijs voor energie om te zorgen dat duurzame productiemethoden rendabel kunnen worden geĆ«xploiteerd. Wanneer de marktprijs hoger is dan de basis-elektriciteitsprijs voor het project, vervalt de subsidie voor dat jaar. Dat is sinds augustus 2021 het geval. Aanvullende informatie:Ā SDE+ subsidieregeling

Hoe wordt de bouw van de windparken windparken gefinancierd?

Voor de voorbereidingskosten en de bouw van 1 windmolen is ca. 4 miljoen euro nodig. Dit bedrag wordt bijeengebracht met eigen vermogen (ca. 0,8 miljoen) en vreemd vermogen (ca. 3,2 miljoen). Het vreemd vermogen wordt ingebracht als lening door een nader te bepalen bank. Zowel het vreemd vermogen als het eigen vermogen worden ingebracht in een aparte BV.

Hoe wordt de ontwikkeling van projecten gefinancierd?

Nieuwe ontwikkelingen worden uit de reserves van de windparken betaald.De leden lopen daarin gƩƩn risico.

Hoe is de verhouding tussen de windparken (bv's) en de coƶperatie geregeld

Zuidenwind is 100 % eigenaar van haar windparken. Tussen de coƶperatie en de BV's is een bestuurdersstatuut vastgesteld. Daarin is geregeld dat de bestuurders van de BV zich houden aan de doelen van de coƶperatie. De bestuurders van de BV's komen voort uit het bestuur van Zuidenwind. De algemene aandeelhouders vergadering wordt door het voltallige bestuur van Zuidenwind gevormd. Ook fiscaal vormen de BV's met de coƶperatie een eenheid.